AB initio training for ATCOs kontrolör adaylarına verilen başlangıç eğitimi Konu ile ilgili deneyimi olmayan
adaylara, teorik yeterlilik
kazandırabilmek için verilen
temel eğitim.
abeam kerteriz Bir uçağın; bir fix, nokta veya
yerin yaklaşık 90º sağında
veya solunda olmasını ifade
eder. Bu terim, kesin bir noktadan
çok genel bir konumu
gösterir.
ability tests yetenek testleri Bilgisayar aracılığı ile veya yazılı
olarak farklı konulardaki
yeteneklerin sınanması. (Örnek,
hafıza, dikkat, sezgi, üç
boyutlu düşünebilme kabiliyetleri)
abort iptal etmek Önceden planlanmış bir uçak
hareketinin iptal edilmesi veya
yarıda kesilmesidir.
abrasion aşınma Beton yüzeyinde sürtünmeye
bağlı olarak gelişen yıpranma.
absolute accuracy kesin doğruluk Dünya koordinat sistemine
göre tanımlanmış bir noktanın,
küreselleşmeden kaynaklanan
sapma oranı.
absolute coordinates kesin koordinatlar Bir noktanın dünya koordinat
sistemine göre yerinin tam
olarak belirlenmesi.
absorbed water emme Yüzeyde emilen su.
absorption absorpsiyon Bir katı veya sıvının çözünme
ya da bileşik oluşturarak kütlesindeki
moleküllerin kimyasal
veya fiziksel tecridi.
accelerate-stop distance available mevcut hızlanma-durma mesafesi Mevcut kalkış koşu mesafesi
artı, varsa, durma uzantısının
uzunluğu.
accelerometer hızlanma ölçer Uzunlamasına-yanlamasınadikey
(üç boyutlu) olarak hız
ölçülmesinde kullanılan cihaz.
acceptability kabul edilebilirlik Kullanıcının bir sistemin varlığını
ve kullanımını kabul etmesi
ile gerçekleşir. Pratikte kullanıcı
ihtiyaçları karşılanmıyorsa
sistem atıl duruma düşebilir.
acceptable risk kabul edilebilir risk Şirketlerin, gerçekleştirdiği faaliyetler
ile ilgili olarak, yasal
zorunluluklara, ulusal ve uluslararası
sivil havacılık kurallarına,
uyguladığı yönetim sistemlerine
ve ilan ettiği politikalara
göre kabul edebileceği risk
düzeyidir.
acceptance tests kabul testleri Sistem kurucu (mükellef) ile
idari kurum arasındaki şartnameye
göre radar sistem performansının
etkin kullanımının
analizi ve projeye uygunluğunun
belirlenmesi süreci.
accepting unit kabul eden ünite Uçağın kontrolünü üstlenecek
bir sonraki kontrol ünitesi.
accident kaza Uçuş amaçlı olarak herhangi
bir personelin uçağa binmesi
ile söz konusu personelin
tamamının uçağı terk etmesi
arasında geçen sürede, uçak
operasyonlarıyla ilgili olarak
tanımlanan:
a. Bir kimsenin ölümcül veya
ciddi yaralanma durumları; -
Uçak içerisinde, veya - Uçaktan
kopmuş parçalar da dahil
uçağın herhangi bir parçasının
doğrudan teması, veya - Doğrudan
uçak motorunun şiddetli
hava akımına maruz kalma
(jet blast) doğal nedenlerle
yaralanmalar hariç, acı veren/
hoş olmayan bir durumun
kendiliğinden ya da diğer kişiler
nedeniyle oluşması, dış
alanlarda saklanan kaçak/biletsiz
yolcuların yaralanması
ya da normal olarak yolcuların
ve ekibin yaralanması; veya
b. Uçaktan kaynaklı hasar veya
yapısal yetmezlik durumları:
- Uçağın yapısal dayanıklılığının,
performansının veya karakteristiklerinin
olumsuz etkisi,
- Normal olarak tamir
veya etkilenen parçanın değiştirilmesini
gerektiren haller,
motor arızası veya hasarı
hariç, hasar motorla sınırlandırıldığında
motoru çevreleyen
metal aksam ve aksesuarlar
veya; pervanelerle, kanat
uçlarıyla, antenlerle, frenlerle,
lastiklerle, uçağın aerodinamik
yapısı ile uçak kaportası
üzerindeki küçük oyuklar/çöküntüler
veya deliklerle sınırlandırılmış
hasarlar; veya
c. Uçağın kayıp ya da uçağa
ulaşılamaması durumu
accident prevention and flight safety programme kaza önleme ve uçuş emniyet programı Uçuş emniyeti odaklı hava
operasyonlarının emniyeti ile
ilgili konuları içerisinde bulunduran
programdır.
accuracy doğruluk Öngörülen veya ölçülen değer
ile gerçek değer arasındaki uygunluk
derecesi.
acknowledgement onaylama “Mesajımı aldığınla ve mesajı
anladığınla ilgili beni
bilgilendir."(Kontrolörün durumdan
haberdar olması veya
uyarılması için özel durumlarda
gönderilen, uyarı veya hatırlatma
mesajı. )
Airborne Collision Avoidance System (ACAS) hava çarpışmalarından korunma sistemi Pilotlara, transponder`la donatılmış
uçaklarla olası bir çarpışmayı
ikaz eden; yer cihazlarından
bağımsız olarak çalışan
SSR transponder sinyallerinden
yararlanan bir uçak sistemi.