Anasayfa GLOBAL_AYARLAR_TR GLOBAL_KAPAT_TR GLOBAL_YAZDIR_TR GLOBAL_PAYLAS_TR GLOBAL_YAZI_BOYUTU_TR

Terimler Sözlüğü

TERİM İNGİLİZCE AÇIKLAMA
precision approach procedure hassas aletli yaklaşma usulü Operasyon kategorisine göre tanımlanan minimaları ile hassas yatay ve dikey yol gösterme/ yardım imkanı veren aletli yaklaşma usulüdür.
precision approach hassas yaklaşma Yerde kurulan elektronik cihazlarla desteklenen aletli yaklaşma sistemi.
precision approach category hassas yaklaşma kategorisi Bir standart alet alçalma uygulamasında uçak, 60 m (200 feet) karar yüksekliğine kadar alçalabilmektedir.
precision approach radar (PAR) hassas yaklaşma radarı Son yaklaşma hattı boyunca uçağın teorik olarak belirlenmiş son yaklaşma hattına göre yatay ve dikey yönde sapmaları ile pist eşiğine göre pozisyonunu belirler.
precision -code hassas-kod Küresel Konumlandırma (GPS) sisteminde Amerikan ordusunun ve yetkilendirilmiş kullanıcıların kullanımı için geçerli olan koddur.
precision approach runway hassas yaklaşma pisti Bknz. aletli pist (Instrument runway)
Precision Approach Lights Hassas Yaklaşma Işıkları A) Kategori I “Calvert” Sistem Yaklaşma Işıkları: Pist merkez hattı uzantısı üzerinde, eşikten itibaren 900 metre mesafeye kadar uzanan, her 150 metrede bir çapraz bar bulunan Yaklaşma Işık Sistemleridir. Meteorolojik şartlar olumsuz ise merkez hattı flashing ışıkları ile takviye edilir. B) Kategori I Baret Sistem Yaklaşma Işıkları: Pistin merkez hattı uzantısı üzerinde, eşikten itibaren 900 metre mesafeye kadar uzanan, 300. metrede 1 adet çapraz barı bulunan ışık sistemidir. Meteorolojik şartların olumsuz olması halinde Baret sistem CAT I yaklaşma ışıklarının da, son 600 metrelik kısmı flashing ışıkları ile takviye edilmelidir. C) Kategori II “Calvert” Sistem Yaklaşma Işıkları: Pistin merkez hattı uzantısı üzerinde, eşikten itibaren 900 metre mesafeye kadar uzanan, ilk 300 metrelik kısmında merkez hattının her iki yanında, tekerlek temas ışıkları ile aynı doğrultuda, kırmızı renkli yan sıra ışıkları bulunan, yine aynı 300 metrelik kısımda yer alan merkez hattı ışıkları 4’lü baret şeklinde olan ışık sistemidir. D) Kategori II Baret Sistem Yaklaşma Işıkları Pistin merkez hattı uzantısı üzerinde, eşikten itibaren 900 metre mesafeye kadar uzanan, 150 ve 300. metrede 2 adet çapraz barı bulunan, ilk 300 metrelik kısmında merkez hattının her iki yanında, tekerlek temas ışıkları ile aynı doğrultuda, kırmızı renkli yan sıra ışıkları bulunan ışık sistemidir.
private pilot hususi pilot Ücret karşılığı yapılan uçuşlarda hava aracı kullanması yasaklanmış olan lisansa sahip bir pilottur.
Precision Approach Path Indicator HASSAS YAKLAŞMA YOL GÖSTERGESİ (PAPI): Pilotlara iniş esnasında yardımcı olan, pist yanı başında konuşlanmış, kırmızı ve beyaz renkli görsel işaretler arasındaki ayırım ilkesinden faydalanılarak doğru bir yaklaşma koridoru sağlayan ışık sistemleridir. Yaklaşma ışık sistemleri arasında en güçlü görsel yardımcı ışıklı sistemlerdir. PAPI ışık hüzmesi, gündüz açık havada 6-15 km, gece açık hava da ise 15-30 km. mesafeden görülür. PAPI, aletli iniş sistemi (ILS) ile teçhiz edilmemiş havalimanlarında görsel bir ILS vazifesi görür. İnişin son yaklaşma (final) safhasında uçağın doğru süzülüş hattı üzerinde olduğu renk farklarına bakılarak tespit edilir. Doğru süzülüş hattındaki bir uçağın pilotu 2 kırmızı, 2 beyaz lamba görür. Beyazların sayısının artması uçağın normalden yüksekte olduğunu, kırmızı lambaların artması uçağın alçaktan yaklaştığını belirtir. PAPI lambaları, pist eşiğinin (threshold) yaklaşık 300 metre ilerisine, piste dik şekilde yerleştirilir.
procedures for air navigation services hava seyrüsefer hizmetleri için belirlenmiş yöntemler ICAO tarafından belirlenmiş hava trafik hizmetleri konusunda yayınlanmış yöntemler.
proficiency test ın english language for ATCos hava trafik kontrolörleri için ingilizce yeterlilik testi Hava trafik kontrolörlerinin, ICAO standartlarına uygun olarak İngilizce yeterliliklerini tespit amacıyla tasarlanmış test.
pilot in command kaptan pilot Uçuş esnasında bir hava aracının manevralarından ve uçuş emniyetinden sorumlu, işletici tarafından yetkilendirilmiş pilota denir.
permanent air traffic service route kalıcı hava trafik hizmet yolu Devamlılık ilkesi esasına göre tasarlanmış ATS yolu.
Public Private Partnership Kamu Özel Sektör İşbirliği Kamunun ihtiyacı olan mal ve hizmetlerin sağlanması amacıyla devletle bir özel hukuk tüzel kişisi arasında yapılan ve ortaya çıkabilecek risklerin paylaşıldığı bağlayıcı bir sözleşmeye dayanan işbirlikleridir.
protected flight zones korunmuş uçuş bölgeleri Lazer ışınımının zararlı etkilerini hafifletmek üzere özel olarak belirlenmiş hava sahası.
procedure turn kaide dönüşü Uçağın ilerlediği rotanın 180 derece tersine dönerek uçuşuna devam edebilmesi için yaptığı belirli manevraları ifade eder.
protection area koruma alanı Bir taksi güzergahı dahilinde ve bir helikopter park yeri etrafında bulunan, helikopterlerin emniyetli manevraları için cisimlerden, FATO’dan, diğer taksi güzergahlarından ve helikopter park yerlerinden ayrılma sağlayan bir alan.
procedure turn inbound kaide dönüşünde inbound Kaide dönüşü yapan uçağın başlangıçtaki rotasının 180 derece tersine dönmeyi tamamladığı noktada uçak, ara yaklaşma bölümünde veya son yaklaşma hattında inbound olmuş anlamındadır. “ Kaide Dönüşü İnbound “ raporu ATC tarafından alınarak diğer uçaklar ile ayırma yapılmasında kullanılır.
pavement classification number (PCN) kaplama sınıflandırma numarası (PCN) Tahditsiz operasyonlar için bir kaplamanın taşıma mukavemetini ifade eden bir sayı .
probable circular error muhtemel dairesel hata Bir dairesel normal dağıtımda, muhtemel dairesel hata yapılan bireysel ölçümlerin %50’sini içeren dairenin yarıçapı ya da bulunanın muhtemel %50’si içindeki dairenin yarıçapıdır.
palet dolly pallet dolly Üzerine kargo, posta ve bagaj yüklenebilen değişik ölçülerdeki metal düzgün yüzeyler.
parallel runways paralel pistler Aynı havaalanında merkez hatları birbirine paralel olan 2 veya daha fazla sayıdaki pistleri ifade eder. Paralel pistlerde pist numarasına ilave o larak L ( Left/ sol) ve R ( Right/ sağ) veya 3 paralel pist var ise L ( Left/ sol), C ( Center/ Merkez ) yada R ( Right/ sağ) olduğu belirtilir.
penetration penetrasyon İçine girmek.
pilot briefing pilota verilen brifing Havacılık enformasyon hizmetleri (AIS) ofisi tarafından uçuş planlaması yapan pilotlara hava durumu, NOTAM’lar, askeri aktiviteler ve uçuşla ilgili pilotlar tarafından talep edilen bilgilerin verilerek onlara yardım edilmesini ifade eder.
pit pit Hidrant sisteminin uçak park pozisyonundaki hortum bağlantı noktası.
plastic limit plastik limit Zeminin plastik halden katı hale geçtiği deney sonucunda, elde edilen su içeriği değeridir. Yüzde olarak ifade edilir (WP).
policy politika Bir organizasyon tarafından belirlenmiş prensipler, plan veya kararlar.
post posta Bir uçakta taşınan, nakliye edilen ve posta yönetimine ulaştırma amacı güdülen yazışma haberleri ve diğer nesnelerdir.
professional development profesyonel gelişim Kişisel yeteneklerin geliştirilmesi için gerekli olan idari ve teknik konulardaki çalışmalar.
psychological testing psikolojik test Psikologlar tarafından kişisel davranış biçimlerinin belirlenmesi için yapılan testler.
parallel ILS approach paralel ILS yaklaşması Paralel pistlere yaklaşan IFR uçaklar, son yaklaşma hattına oturduklarında birbirleri arasında en az 2 NM radar ayırması sağlanmış olmalıdır.
parking position park yeri Bir uçağın park ettiği veya park etmesinin planlandığı tanımlanmış saha.
Permability Permabilite Geçirgenlik.
peak day, peak hour pik gün, pik saat Belirli bir periyot içerisinde (genellikle bir takvim yılı içerisinde) bir havaalanında birim günde veya saatte kaydedilen işlem görmüş en yüksek yolcu, uçak, kargo v.s. sayısıdır.
pilot pilot Hava aracının sevk ve idaresiyle görevli olan, sorumlu kaptan pilot ve/veya kaptan pilot haricindeki, ilgili otorite tarafından yetkilendirilmiş personeldir.
pilot weather report pilot hava raporu Uçuşta karşılaşılan sıra dışı meteorolojik hadiselerin pilot tarafından rapor edilmesini ifade eder.
poisson’s ratio poisson (boşluk) oranı Beton numunesine basınç gerilmeleri uygulandığında numunede meydana gelen enine birim uzamanın boyuna birim kısalmaya mutlak değerce oranı.
porosity porozite Gözeneklilik.
portland cement portlant çimentosu Klinker ve alçı taşının birlikte puzolanik madde katılmadan öğütülmesi sonucu elde edilen çimentodur.
position report pozisyon raporu Uçağın belirli noktalar üzerinde olduğunu ATC’ye rapor ederek bildirmesini ifade eder.
pilot discretion pilot insiyatifi Bu irtifa tahsisleri ile birlikte kullanıldığında hava trafik kontrol ünitesi tarafından pilota hazır olunca alçalmaya/ tırmanmaya başlaması söylendiğinde pilotun istediği zaman alçalma/ tırmanmaya başlayabileceğini ifade eder. Bu durumda pilot geçici olarak ara seviyeye geçebilir. Pilot başlangıçta boşaltmış olduğu irtifaya dönmemelidir.
pit-cleaner pit temizleme aracı Apronda bulunan pitlerin içerisinde oluşan kirliliği temizleme amaçlı kullanılan araç.
plot plot PSR’dan veya SSR-PSR kombinasyonu ile oluşan ekoların dijital sorgulama metotlarıyla bilgi olarak radar ekranına yansıması.
position symbol pozisyon sembolü Bilgisayar tarafından radar ekranı üzerinde uçağın hareket izini simgeleyen işarettir.
positive control pozitif kontrol Hava trafik kontrol ünitesi tarafından belirli bir hava sahası içinde bütün trafikler arasında ayırma sağlanmış olduğunu ifade eder.
pilot–in-command sorumlu pilot Uçuş süresi boyunca, hava aracının emniyet ve operasyonundan sorumlu pilot.
portable water truck su aracı Uçaklara kullanım amaçlı temiz su veren araç.
particle shape and texture tane şekli ve yapısı Tanelerin şekilsel özellikleri ve yapısı.
pre-flight information bulletin (PIB) uçuş öncesi bilgi bülteni Uçuş öncesinde hazırlanan, uçuş operasyonu açısından önem arz eden geçerli NOTAM bilgisinin bir sunumudur.
pre-flight inspection uçuş öncesi kontrol Bir hava aracının amaçlanan uçuş için elverişli olmasını temin etmek amacıyla uçuş öncesi yapılan kontroldür (Bu kontrol, arıza giderme işlemini kapsamaz).
precipitation yağış Atmosferden yeryüzüne düşen sulu bütün yağışları (yağmur, dolu, kar ) ifade eder.
prohibited area yasak saha Bir devletin toprakları veya kara suları içerisinde olan ve uçuş yapılması yasaklanmış, hudutları belirli hava sahasına denir.
passenger yolcu Sivil Havacılık Kanununun 107’nci maddesine göre düzenlenen yolcu taşıma sözleşmesi kapsamında seyahat etmek amacıyla uçuş ve kabin ekibinden farklı olarak hava aracında bulunan veya bu amaçla kontrol (check in) işlemini yaptırmış olan şahıstır.
passenger stairs yolcu merdiveni Yolcu ve personelin uçağa inip binmesini sağlayan araç.
pitch zift Ham katranın destilasyon bakiyesi.
preventive Önleyici Önleyici.
primary runway(s) ana pist(ler) Şartlar müsait olduğunda diğerlerine nazaran kullanılması tercih edilen pist(ler).
pore water boşluk suyu Kaya çatlakları arasında bulunan su.
practice ınstrument approach aletli yaklaşma ve uygulamaları VFR ve/ veya IFR uçaklar tarafından pilot eğitimi veya profesyonel anlamda gösteriler amacıyla yapılan aletli yaklaşma uygulamalarını ifade eder.
plasticizer akışkanlaştırıcı Betonda aynı kıvamın veya işlenebilirliğin daha az su ile elde edilmesini sağlayan kimyasal katkı malzemesidir.
pre-on-the-job training ön-işbaşı eğitimi Standart özellikler göz önüne alınarak kişisel yeteneklerin gelişimini sağlamak amacıyla işbaşı simülasyon çalışmaları.
pressure altitude basınç irtifası Standart atmosferdeki basıncın karşılığı olan ve irtifa olarak belirtilen atmosfer basıncı.
primary surveillance radar (PSR) birincil gözetim radarı Bir vericiden yayılan EM dalgaların, nesneye çarpıp geri dönmesi, bu süreç için gereken zamandan yola çıkılarak nesnenin mesafesi ve antenin o andaki konumu ile nesnenin yönünün hesaplandığı bir radar sistemidir.
printed communication basılı haberleşme Tüm mesajların dağıtımlarının yapıldığı devre terminallerinde yer alan, devamlı ya da otomatik olarak basılı kayıt imkanı sağlayan haberleşme sistemi.
primary plot birincil plot bilgisi Bir uçağın radardaki pozisyonun belirlenmesi.
problematic use of substances şüpheli madde kullanımı Havacılık personelince bir veya daha fazla uyarıcı madde kullanımı: a) Kullanıcıya doğrudan zarar verecek veya diğerlerinin canları, sağlıkları ve refahını tehlikeye atacak zarar vermesi, b) Mesleki, sosyal, fiziksel veya sorunlara yol açacak bozulmalara veya bunları daha da artırması.
pre-flight inspection (PIB) uçuş öncesi kontrol Bir hava aracının amaçlanan uçuş için elverişli olmasını temin etmek amacıyla uçuş öncesi yapılan kontroldür (Bu kontrol, arıza giderme işlemini kapsamaz).