Anasayfa GLOBAL_AYARLAR_TR GLOBAL_KAPAT_TR GLOBAL_YAZDIR_TR GLOBAL_PAYLAS_TR GLOBAL_YAZI_BOYUTU_TR

Terimler Sözlüğü

TERİM İNGİLİZCE AÇIKLAMA
separation ayırma Uçakların seviye ve pozisyon olarak birbirlerine tehlike teşkil etmeyecek şekilde belli kriterler göz önüne alınarak uçurulmalarıdır.
separation minima ayırma minimumu Hava trafik kontrol usullerinin uygulanmasına yönelik, uçaklar arasındaki minimum uzunlamasına, yanlamasına veya dikey mesafelerdir.
shoulder banket PAT sahalarında kaplama ile bitişiğindeki yüzey arasında geçiş sağlayacak şekilde hazırlanmış, kaplamanın kenarına bitişik bir alan.
state safety programme devlet emniyet programı Emniyetin geliştirilmesini hedefleyen entegre bir mevzuat ve faaliyetler grubu.
state aircraft devlet uçağı Devletin askeri, güvenlik ve gümrük hizmetlerinde kullandığı hava araçları.
slant range eğim mesafesi Uçuştaki bir uçakla yer cihazı (radar, DME) arasındaki gerçek direkt mesafeye denir.
safety alert emniyet ikazı ATC tarafından, kontrolü altındaki uçaklara yayınlanan bir emniyet ikazıdır.
safety area emniyet sahası Hava seyrüsefer amaçlı gerekli olanlar dışında, manialardan arındırılmış olan FATO’yu çevreleyen bir heliport üzerinde bulunan ve kazaen FATO’dan sapan helikopterlerin hasar görme riskini azaltmayı amaçlayan belirli bir alan.
safety management system emniyet yönetim sistemi Emniyet yönetimi için gerekli organizasyonel yapı, izlenebilirlik, politika ve yöntemlere ilişkin sistematik yaklaşım.
sieve analysis elek analizi Laboratuvar ölçekli bir çeneli kırıcıda verilen malzeme karışımının parçacık boyutunun küçültülmesi ve küçültülen parçacıkların eleklerden geçirilerek parçacık boyut dağılımının hesaplanması.
safety emniyet İnsan veya maddi varlıkların zarara uğrama olasılığının kabul edilebilir bir düzeye indirilmesinin ve bu düzey veya altında kalıcılığının sağlanmasının sürekli bir tehlike tanımlama ve risk yönetim süreci yoluyla sağlandığı durumdur.
safety programme emniyet programı Emniyet düzeyini artırmayı amaçlayan birleştirilmiş düzenleme ve faaliyetler bütünü.
safety risk emniyet riski Emniyet ile ilgili bir tehlike sonucunun, öngörülebilen en kötü durum referans alınarak tahmin edilen gerçekleşme olasılığı ve şiddetinin birleşimidir.
septic tank fosseptik aracı Uçaklardan fosseptiğin boşaltılarak götürülmesi için kullanılan özel donanımlı araç.
security alert phase güvenlik alarm durumu MSHGP’nın 17. Eki’nin 7. maddesinde belirtilen derecelendirmeleri gerektiren hali.
security equipment güvenlik cihazı Sivil havacılık ve tesislerine yöneltilebilecek herhangi bir yasadışı müdahale amaçlı fiilin önlenmesi ya da tespitinde tek olarak ya da sistemin bir parçası olarak kullanılan ve kullanımı ihtisas gerektiren cihazlar.
security audit güvenlik denetlemesi MSHGP’nda yer alan hususların etkinliğinin ve uygulanırlığının görülmesi amacıyla kontrol edilmesi ve değerlendirilmesi işlemi.
security (aviation security) güvenlik (havacılık güvenliği) Sivil havacılığı, yasadışı müdahale ve eylemlerden korumayı öngören önlemler ile insan ve araç-gereç kaynaklarının birleşimi.
security inspection güvenlik incelemesi Detaylı olarak yapılacak bir çalışma ile daha önceden bildirmek koşulu ile hava meydanı, hava yolu taşıyıcıları ve güvenlikle alakalı tüm birimlerin yasadışı müdahale eylemlerine karşı aldıkları güvenlik tedbirlerinin etkinliğini görmek ve mevcut gereklerin yerine getirilmesini sağlamak amacıyla yapılan işlem.
security commission güvenlik komisyonu/havaalanı Hava meydanlarında, güvenlik tedbir ve tertiplerinin geliştirilmesi ve uygulanmasını sağlamak amacıyla, a) Mülki İdare Amiri’nin başkanlığında, b) Hava Meydanı İşleticisi Genel Müdürü/Başmüdürü/ Meydan Müdürü, c) Emniyet Şube Müdürü, ç) Jandarma Bölük/Karakol Komutanı, d) Gümrük Müdürü, e) Gümrük Muhafaza Müdürü, f) Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü temsilcisi, g) Sağlık Bakanlığı’nın hava meydanında görevli daimi temsilcisi, ğ) Terminal işleticisinin hava meydanında görevli en üst düzey yetkilisi, h) THY A.O. Genel Müdürlüğü temsilcisi, ı) Yerli havacılık işletmelerinin üye olduğu organizasyonun görevlendireceği daimi temsilcisi, i) Yabancı havacılık işletmelerinin üye olduğu organizasyonun görevlendireceği daimi temsilcisinden, Hava Meydanı Güvenlik Komisyonu oluşturulur.
security check güvenlik kontrolü Yasadışı eylem gerçekleştirmek için kullanılabilecek silah, patlayıcı madde ve benzeri maddelerin tespit edilmesi için alınan tedbirler.
security board güvenlik kurulu/milli sivil havacılık güvenlik kurulu Milli Sivil Havacılık Güvenlik Programı’nda yapılacak olan değişikliklerin onaylanması, programın geliştirilmesi ve ilgili yeni politikaların belirlenmesi ile kurumlar arasında koordinasyonun sağlanmasından sorumlu olmak üzere, Milli Sivil Havacılık Güvenlik Kurulu oluşturulur. a) İçişleri Bakanlığı Müsteşarının veya yetkili kılacağı temsilcisinin başkanlığında, b) Ulaştırma Bakanlığı Müsteşarı veya yetkili kılacağı temsilcisi, c) Gümrük Müsteşarı veya yetkili kılacağı temsilcisi, ç) Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği temsilcisi, d) Sivil Havacılık Genel Müdürü, e) DHMİ Genel Müdürü, f) Gümrükler Muhafaza Genel Müdürü, g) İller İdaresi Genel Müdürü, ğ) DLHİ Genel Müdürü, h) Emniyet Genel Müdür Yardımcısı, ı) Sivil Havacılık Genel Müdür Yardımcısı, i) Emniyet Genel Müdürlüğü Koruma Dairesi Başkanı j) Jandarma Genel Komutanlığı Asayiş Dairesi Başkanı, k) Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Havacılık Güvenliği Daire Başkanı, l) THY A.O. Genel Müdürü veya yetkilendireceği temsilcisi, m) Sivil havacılık sektöründe hizmet veren kuruluşların temsilcisi olan organizasyonlardan TÖSHİD Başkanı veya yetkilendireceği temsilcisinden, oluşur.
security exercise güvenlik tatbikatı Tam kapsamlı bir güvenlik tatbikatı, farklı tür acil durumlarla başedebilmek için bir muhtemel harekat planının yeterliliğinin sağlanması amacıyla yasadışı müdahale teşkil edecek bir eylemin senaryo dahilinde uygulanmasıdır. Kısmi bir güvenlik tatbikatı, farklı tür acil durumlarla başedebilmek için, haberleşme sistemi gibi muhtemel harekat planının elemanları veya unsurlarının yanıt verebilme yeterliliğinin sağlanması amacıyla, yasadışı müdahale teşkil edecek bir eylemin senaryo edilmesi.
switch-over time (light) geçiş süresi (ışık) Belirli bir yönde ölçülen fiili ışık yoğunluğunun, ışık yüzde 25’lik veya üzeri yoğunluklarda çalıştırıldığı durumlarda, bir güç kaynağı değişikliği sırasında yüzde 50’den düşmesi ve tekrar yüzde 50’ye ulaşması için gereken süre.
see and avoid gör ve kaçın Meteorolojik koşullar uygun olduğunda, IFR veya VFR olarak uçan pilotlardan , diğer trafikten kaçınmak için manevra yapmalarının ve diğer trafiği takip etmelerinin (izlemelerinin) talep edilmesi.
shipboard heliport gemi üzeri heliport Amaca uygun veya uygun olmayarak inşa edilmiş olabilecek bir gemi üzerinde bulunan bir heliport. Amaca uygun olarak inşa edilmiş bir gemi üzeri heliport, özel olarak helikopter operasyonları için tasarlanmış bir heliporttur. Amaca uygun olmayarak inşa edilmiş bir gemi üzeri heliport, özel olarak bu iş için tasarlanmamış olup, geminin bir helikopteri taşıyabilecek bir alanını kullanan bir heliporttur.
surveillance analysis support system-sensor gözetim analiz destek sistemi-sensörü Radar istasyonlarında yapılan mekanik durumunu da içeren performans ölçümleri.
sunset and sunrise gündoğumu ve günbatımı Otoritelerce karışıklıkların önlenmesi amacıyla belirlenmiş gündoğumu ve gün batımı zamanları.
secured cargo facility güvenli kargo binası Hava kargosunun hava aracına yüklenmeden önce muhafaza edildiği ve ilgili dokümanda belirlenmiş özelliklere uygun tesis edilmiş, güvenli hava taşımacılığı yapılmasına imkân sağlayan binaları.
security units güvenlik birimleri Havaalanında güvenliği sağlamakla doğrudan görevlendirilen birimleri.
security auditor güvenlik denetçisi Milli Sivil Havacılık Güvenliği Kalite Kontrol Programında belirtilen uyumluluk takip faaliyetlerini yürütmek üzere görevlendirilen yetkili personeli.
security approved agent güvenlik onaylı acente (kuruluş) Hava kargosu taşımak için yetki belgesi almış (Ulaştırma Bakanlığı tarafından usulüne uygun ruhsat/izin verilmiş) olan (kargo acentaları ile havaalanları içi veya dışındaki kargo terminalleri, antrepo, depo, v.b. yerleri kapsar), güvenli kargo binasına sahip ve bu binada Hava Kargo Hizmetleri Güvenliği başlıklı dokümanda belirlenen güvenlik usullerine uygun hava kargo taşımacılığı yapabileceği MSHGK tarafından onaylanmış ve güvenlik sertifikası almış taşıma işleri kuruluşları.
security restricted area güvenlik tahditli alan Bir havaalanının, sivil havacılık güvenliğinin temini amacıyla girişi kontrol edilen hava tarafı alanlarıdır. Bu alanlar normal olarak, son güvenlik kontrol noktası ile uçak arasındaki tüm giden yolcu alanları, ramp, bagaj ayırma alanları, kargo depoları, posta merkezleri, hava tarafında bulunan ikram ve uçak temizlik tesislerini kapsar.
security threat level state table güvenlik tehdit seviyesi durum tablosu MSHGP’nın 17. Eki’nin 7.maddesinde belirtilen güvenlik alarm durumlarının ilanında 9. maddede belirtilen tedbirler ile Havaalanı Güvenlik Alarm Durumu Planındaki tedbirleri gösterir tablo.
security test güvenlik testi MSHGP`da yer alan hususların tamamının veya bir bölümünün yasadışı müdahele teşkil edecek senaryo ve sanal olaylarla test edilmesi işlemini.
security forbidden zone güvenlik yasak bölgesi Güvenlik maksadıyla giriş ve çıkışları yasaklanan veya kontrol altında tutulan bina, tesis ve hava meydanının diğer bölümlerin.
security management güvenlik yönetimi Güvenlik hizmetleri ve mekanizmalarının oluşturulması ve kontrolü, güvenlikle ilgili bilgilerin dağıtımı ve güvenlik olaylarının rapor edilmesi gibi fonksiyonlardır.
speed adjustment hız ayarlaması Uçaklar arasında gerekli ayırmanın sağlanabilmesi amacına yönelik, pilotlardan uçağın hızını belirli bir değere ayarlamasını isteyen bir ATC (Hava Trafik Kontrol) usulü.
service agreement hizmet sözleşmesi Havaalanlarında yer hizmeti yapan yer hizmetleri kuruluşları ile havaalanlarının işletmeciliğini yürüten Kururluş arasındaki ilişkileri ve karşılıklı hak ve yükümlülükleri ile Havaalanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği`nde (SHY-22) belirlenen kurallara aykırı davranışların cezai müeyyidelerini düzenleyen standart sözleşme.
secondary surveillance radar (SSR) ikincil gözetim radarı 1090 MHz frekansında yayın yapan bir sorgulayıcı tarafından gönderilen sinyallerin, uçakta bulunan transponder 1030 MHz frekansında cevap sinyali olarak geri gönderilmesi, bu cevap sinyalinin çözümlenmesi ile hedefin kimlik, irtifa ve yön bilgilerinin tespit edildiği bir radar sistemidir.
station declination istasyonel sapma VOR istasyonunun kontrolü / kalibrasyonu esnasında VOR cihazının 0 radyali ile gerçek kuzey arasındaki sapma açısı / hizalama değeri.
signal area işaret sahası Havaalanlarında yer işaretlerinin gösterilmesi için kullanılan bir sahadır.
station istasyon İşletmecinin hava aracı işletimi ile ilgili faaliyetlerini gerçekleştirdiği ve hizmetlerini kullandığı tüm yerleridir.
seat capacity koltuk kapasitesi Onaylı tip sertifikasında belirtilen azami koltuk sayısıdır.
sand kum Çapı 0,06 ile 2 mm arasinda değişen, silisli kütlelerin, kayaların, doğal etkenlerle parçalanarak ufalanmasından ya da kayaların parçalanmasıyla oluşan, genellikle kuvars esaslı granüler, kuru ve doygun halde kohezyonsuz, ancak belirli nem altında kohezyon gösteren malzemedir. Çakıl ile birlikte karıştırılarak temel ve temelaltı tabakalarında kullanılabilir.
short take off and landing aircraft kısa mesafede iniş- kalkış yapabilen uçak Uygulanabilir STOL karakteristiği, yeterliliği, gürültü ve kirlilik standartlarıyla uyumlu bir STOL havaalanından operasyon yapabilecek, onaylanmış operasyon ağırlığı limitlerinde bir ağırlığa sahip uçak.
SNOWTAM kar NOTAMI Özel bir formla yayınlanan, harekat sahası üzerinde bulunan kar, sulu kar veya buz sebebiyle oluşan kar, sulu kar, buz ve su birikintilerinin neden olduğu tehlikeli koşulların varlığını veya kaldırıldığını belirten özel bir NOTAM serisidir.
sign levha a) Sabit mesaj levhası. Yalnızca tek bir mesajı gösteren bir levha. b) Değişken mesaj levhası. Önceden belirlenmiş birden fazla mesajı gösterebilecek veya (duruma göre) hiçbir mesajı göstermeyecek bir levha.
sample numune Örnek.
sampling numune alma Örnekleme.
stiffening priz alma Beton ve harçların katılaşması.
syllabus program Eğitim boşluğunu doldurmak ve kursun hedefine ulaşması için gerekli eğitim konularını ve başlıklarını belirlemek için oluşturulan liste.
shotcrete püskürtme beton Basınçlı hava kullanımı yoluyla yüzeyler üzerine püskürtülen ve püskürtme basıncıyla istenilen yüzeyler üzerine yapışan beton veya harçtır.
sector sektör Bir kontrolör grubu tarafından kontrol edilen, koordinatları belirlenmiş ve tahsis edilmiş bir radyo frekansı bulunan hava sahasıdır. Kontrol sahasının veya uçuş bilgi bölgesinin bir parçasıdır.
silt silt Zemin sınıfı silt ve dane büyüklüğü ayrımına göre sınıflandırılmış organik olmayan, taneli savak ve oldukça ince (kilden daha kaba, ancak kumdan daha küçük taneli) bir malzeme. International Society of Soil Science tarafından kabul edilen ayrıma göre siltin dane büyüklüğü çapı 0.02 - 0.002 mm arasında değişir.
slump slamp (çökme) Çökme. Betonun (kıvamının) ölçülebilen oturması.
sabotage sabotaj Herhangi bir eşyanın tahribini, korku salmayı, uluslararası sivil havacılık veya bunlara ait tesislerde gayri kanuni eylemler yapılması sonucunu amaçlayan bir eylem veya bir işin bilerek yapılması.
sedimentary sedimanter Dış etmen ve süreçler tarafından yeryüzünün aşındırılması ve meydana gelen çeşitli büyüklükteki unsurların taşınarak çukur sahalarda (göl, deniz ve okyanus tabanları gibi) biriktirilmesi sonucu oluşan kayaç türü.
slot slot Düzenli bir hava trafik akışı sağlanabilmesi için bir havaalanında belirli bir tarihte bir hava aracının hareketi için kullanılabilir ya da programlanmış varış ya da gidiş saati.
stability stabilite Dayanım.
standart standart Ulusal ve uluslararası sivil havacılık otoriteleri ile yasa koyucular tarafından dokümante edilen, uygulanması Şirket için de mecbur kılınmış olan sistematik kurallar bütünüdür.
standard turn rate standart dönüş oranı Saniyede 3 derecelik dönüştür.
standard operating procedures standart işletim prosedürleri Kontrolörlerin sorumluluklarının koordine edilerek uygulamaların standart hale getirilmesi.
standard deviation standart sapma Ana değer üzerinde meydana gelen hataların dağılımının ölçülmesidir.
SAFA (safety assessment of foreign aircraft) inspector SAFA denetçisi Havaalanlarımıza iniş kalkış yapan yabancı hava araçlarının uluslararası uçuş emniyet standartlarıyla uyumunu kontrol etmek amacıyla uçuş öncesinde veya sonrasında kontrolünü gerçekleştiren, ilgili otorite personeli arasından yetkilendirilmiş teknik denetçi.
SAFA ramp inspection report SAFA denetleme raporu SAFA denetleme raporudur.
SAFA (safety assessment of foreign aircraft) coordinator SAFA koordinatörü İlgili otorite personeli arasından görevlendirilen, yapılan SAFA denetlemelerinin, SAFA veri tabanına girilmesini sağlayan, SAFA veri tabanına girilen bilgilerin doğruluğunu kontrol eden, veri tabanındaki bilgilerin gizliliğini sağlayan, tüm SAFA faaliyetleriyle ilgili olarak EASA ile işbirliği yapan, uçuş emniyet problemleri içeren denetleme raporlarının EASA’ya gönderilmesini sağlayan, ulusal hava araçlarımıza ait SAFA raporlarıyla ilgili diğer ülkelerin SAFA koordinatörleriyle işbirliği yapan, EASA kapsamında gerçekleştirilen SAFA çalışma gruplarında ülkeyi temsil eden kişi.
SANA (safety assessment of national aircraft) inspector SANA denetçisi Havaalanlarımıza iniş kalkış yapan yerli hava araçlarının uluslararası uçuş emniyet standartlarıyla uyumunu kontrol etmek amacıyla uçuş öncesinde veya sonrasında kontrolünü gerçekleştiren, ilgili otorite personeli arasından yetkilendirilmiş teknik denetçi.
segregation segregasyon (ayrışma) Betonu oluşturan malzemenin birbirinden ayrılması ve betonun üniformluğunu yitirmesidir.
standard ground handling agreement standart yer hizmetleri anlaşması er hizmetleri kuruluşları ile hava taşıyıcıları arasında veya Havaalanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği`nde (SHY-22) yer alan özel yetkilere dayanılarak hava taşıyıcılarının kendi aralarında yapacakları standart anlaşma.
static load-bearing surface statik yük taşıyıcı yüzey Üzerinde bulunan bir helikopterin kütlesini taşıyabilecek bir yüzey.
strategy strateji Belirlenen hedeflere ulaşabilmek için orta veya uzun vadeli program, plan veya yöntem belirlenmesidir.
slush sulu kar Ayak burnu veya topuğu ile vurulduğunda dağılacak şekilde suya doymuş kar; özgül ağırlık: 0.5 ile 0.8 arası.
super high frequency süper yüksek frekans 3 ile 30 GHz arasındaki frekans aralığı.
sectorisation sektörizasyon Bir FIR`ın (uçuş bilgi bölgesi) birkaç sektöre ayrılmasıdır. Bu işlemin amacı bir hava trafik kontrolörünün iş yükünü azaltmaktır.
service panel servis paneli Su, lavabo, yer elektrik bağlantıları gibi uçak hizmetlerinin sağlanmasında kullanılan giriş noktası ve kapaklı diğer servis bölmelerini.
Slot Coordination Centre Slot Koordinasyon Merkezi Koordine edilen havalimanları/ havaalanları için slot taleplerini değerlendiren ve tahsis eden, tarifesi düzenlenenler için tarife düzenleme görevini yürüten merkezi.
standard instrument departure (SID) standart aletli kalkış Bir uçağın kalkışını takiben havayoluna kadar izleyeceği standart hava trafik hizmet rotasıdır.
standard arrival route (STAR) standart geliş rotası Bir yaklaşma uygulamasında, uçağın havayolundan ayrılıp ilk yaklaşma fiksine gelişini belirleyen hava trafik hizmet rotasıdır.
standard geodetic system standart geodetik sistem Hava seyrüseferi için temel olacak tüm enlem ve boylamların ölçümünün yapıldığı kabul edilmiş yeryüzü ölçüm sistemidir.
subbase temelaltı Tesviye yüzeyi üzerine serilen ve genellikle kum, çakıl, taş kırığı, yüksek fırın cürufu gibi daneli malzemeden (granüler malzeme) inşa olunan tabakadır.
stone mastic taş mastik asfalt Modifiye edilmiş asfalt.
static data tanımlanmış veri Daha önceden tanımlanmış temel bir konuyu esas alan hava trafik hizmet fonksiyonlarının operasyonu konusundaki bilgidir.
state of registry tescil devleti Hava aracının tescilinin kayıtlı olduğu devlettir.
satellite navigation and global positioning system uydu seyrüsefer ve küresel pozisyonlama sistemi Uçaklarda bulunan bu teknoloji hava trafik kontrol ünitesinin tavsiyesi olmaksızın direkt rotalarda uçabilmeyi sağlamaktadır. Fakat uçakların kendi ayırmalarını sağlamak için kullanılmamaktadır.
satellite data unit uydu veri birimi Uçak seyrüsefer sisteminde bulunan cihazlarla ortak yüzeyde çalışan uçak yer istasyonu sisteminin merkezini oluşturan veri birimidir.
Signs Yönlendirme Levhaları Bir zorunlu talimatı, bir hareket alanındaki belirli bir yere veya varış yerine ilişkin bilgiyi aktarmak üzere pist ve taksi yolu kenarlarına, kara ve hava araçlarını yönlendirmek amacıyla tesis edilen kırılabilir levhalardır. Levhalar ikiye ayrılır: 1.Zorunlu Talimat Levhaları: Havalimanı kontrol kulesi tarafından izin verilmedikçe taksi yapan bir uçağın veya aracın ötesine geçemeyeceği bir yeri belirlemek üzere tesis edilen levhalardır. Zorunlu levhalar, kırmızı zemin üzerine beyaz harf-rakam ve çizgilerden oluşur. 2.Bilgilendirme Levhaları: Belirli bir yer veya rota (yön veya varış yeri) bilgisinin bir levha ile gösterilmesine ilişkin bir işletme gerekliliğinin söz konusu olduğu durumlarda tesis edilen levhalardır. Sarı ve siyah renklerinden oluşur.
stand by yedekte bulunma Bir hata durumunda temel görevleri üzerine alan yedek statü tanımıdır.
surface movement radar (SMR) yer hareket radarı Havaalanı içerisinde hava taşıtı ve diğer tüm taşıtları içeren hareketli cisimleri belirleyen ve bunları kontrol kulesindeki radar gösterge ekranına aktaran radar cihazıdır.
surface level heliport yer seviyesi heliportu Yer ya da deniz, göl gibi su üzerine yerleştirilen heliportudur.
skill/ability yetenek Bir iş için gerekli niteliklerin bulunması.
soil mechanics zemin mekaniği Zemin kitlelerinin, iç zemin mekaniği ve dış kuvvetler altındaki statik permeabilite ve dinamik dengelerini inceleyen bir bilim dalıdır.
search arama Gayri kanuni eylem yapmak üzere kullanılabilecek silah, patlayıcı ve benzeri maddelerin; yolcu, bagaj ve diğer eşyalar ile havacılık faaliyetlerinde kullanılan materyallerde tespiti için ulusal mevzuat çerçevesinde güvenlik birimleri tarafından fiziki, teknik veya diğer arama yöntemleri ile yapılan uygulama.
specific weight özgül ağırlık Belli hacim ve sıcaklıktaki bir malzemenin havadaki ağırlığının, aynı hacim ve sıcaklıktaki damıtık suyun havadaki ağırlığına oranıdır.
specialised cargo products özellikli kargo ürünleri Örneğin ekspres kargo, kurye gönderileri, aynı gün teslim edilecek gönderiler.
sigmet information önemli hava durumu bilgisi Meteoroloji gözlem ofisi tarafından meydana gelen ya da gelmesi beklenen belirli rotadaki uçak operasyonlarının emniyetini etkileyebilecek hava olaylarına dair bilgilerin yayınlanması.
shrinkage limit büzülme limiti Daha fazla su kaybının zeminin hacminde bir azalmaya neden olmadığı koşuldaki su içeriğidir. Yüzde olarak ifade edilir.
segregated parallel operations ayrılmış paralel operasyonlar Bir pistin yalnızca yaklaşmalar için ve diğerinin yalnızca kalkışlar için kullanıldığı, paralel veya paralele yakın aletli pistlerde eş zamanlı yapılan operasyonlar.
schist şist Mika, klorit, talk ve hornblende mineralleri içeren magmatik veya tortul kayaçların orta dereceli başkalaşıma uğraması ile oluşan kayaç.
slump test çökme deneyi Beton kıvamını belirlemek için yapılan deney.
special shipments özel gönderiler Örneğin kolay bozulabilen mallar, canlı hayvanlar, değerli eşyalar, hassas kargo, haber malzemesi, tehlikeli maddeler vs.
Simple Approach Lights Basit Yaklaşma Pist eşiğinden itibaren pist merkez hattı uzantısı üzerinde 420 metreden az olmayan bir ışık dizisinden oluşan sistemlerdir. Eşikten itibaren 300 metre mesafede 18 veya 30 metre uzunluğunda çapraz bar (cross-bar) oluşturulur. Tüm ışıklar yaklaşan bir uçağın görebileceği şekilde yerleştirilecektir. Merkez hattını oluşturan ışıklar uzunlamasına 30 metre veya 60 metre aralıklarla yerleştirilirler. Eşikten itibaren 60 metrelik kısımdaki armatürler gömülü tip olmalıdır.
special VFR flight özel VFR uçuş Meteorolojik şartların VMC’- nin altında olduğu durumda kontrol bölgelerinde uçuşuna ATC tarafından müsaade edilen özel bir VFR uçuş şeklidir.
stand by dinlemede kalın Pilot veya kontrolör tarafından çok kısa bir süre için dinlemede kalınmasını, beklenmesini ifade etmek için kullanılır. Eğer bu durumda cevap gecikirse tekrar aramak gereklidir. Bu terim bir onay veya reddetme anlamı içermez .
State Airports Authority Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre kurulmuş, Türkiye`deki havaalanlarının işletilmesi ile hava seyrüsefer hizmetlerinin yerine getirilmesinden sorumlu bir Kamu İktisadi Kuruluşudur.
straight- in approach direkt yaklaşma Son yaklaşmanın, kaide dönüşü olmadan başladığı, direkt iniş minimumlarıyla tamamlanması gerekli olmayan bir aletli yaklaşmadır.
straight-in landing direkt iniş Bir aletli yaklaşmayı tamamlamak için takip edilen son yaklaşma korsuyla 30 derecelik bir açı limiti içinde aynı hizadaki piste yapılan iniş .
student air traffic controller öğrenci hava trafik kontrolörü Temel hava trafik kontrol eğitimini başarıyla tamamlayan ve işbaşı eğitiminden önce tüm teorik bilgileri edinmesi için eğitime alınan seçilmiş kişi.
standby point bekleme noktası Acil durumun çeşidine göre kurtarma ve yangınla mücadele ekiplerinin daha etkin olabilmeleri için hazır bulundukları bölgelerdir.
suspected baggage şüpheli bagaj % 100 bagaj tarama sisteminde, taramadan geçen ve yapılan inceleme sonrasında (patlayıcı madde ve/veya düzeneği olduğu varsayılan) kirli olarak ayrılan bagajların ulaştığı en son nokta.
shrinkage (contraction) büzülme Deney numunesinin herhangi bir doğrultudaki boyutunda, hızlandırılmış belirli kuruma şartları altında, ağrlıkça doygun halden dengeli ağırlık ve boyut durumuna geçişinde kuruma nedeniyle oluşan değişim.
standard standard Ulusal ve uluslararası sivil havacılık otoriteleri ile yasa koyucular tarafından dokümante edilen, uygulanması Şirket için de mecbur kılınmış olan sistematik kurallar bütünüdür.
significant point önemli nokta Bir ATS yolunun ya da bir hava aracının uçuş yolunun tanımlanması ve diğer seyrüsefer ile ATS amaçları için kullanılan tanımlanmış coğrafik pozisyon.
SIGNS Yönlendirme levhaları Bir zorunlu talimatı, bir hareket alanındaki belirli bir yere veya varış yerine ilişkin bilgiyi aktarmak üzere pist ve taksi yolu kenarlarına, kara ve hava araçlarını yönlendirmek amacıyla tesis edilen kırılabilir levhalardır. Levhalar ikiye ayrılır: 1.Zorunlu Talimat Levhaları: Havalimanı kontrol kulesi tarafından izin verilmedikçe taksi yapan bir uçağın veya aracın ötesine geçemeyeceği bir yeri belirlemek üzere tesis edilen levhalardır. Zorunlu levhalar, kırmızı zemin üzerine beyaz harf-rakam ve çizgilerden oluşur. 2.Bilgilendirme Levhaları: Belirli bir yer veya rota (yön veya varış yeri) bilgisinin bir levha ile gösterilmesine ilişkin bir işletme gerekliliğinin söz konusu olduğu durumlarda tesis edilen levhalardır. Sarı ve siyah renklerinden oluşur.
steril area arındırılmış (steril) alan Hava alanlarında, yolcu ve kabin bagajlarının son kontrol edildiği nokta ile uçak arasında kalan bölge.
Stopbar Lights Durma Barları Taksi yollarının piste giriş kısımlarında, taksi yolu kavşaklarında ve bekleme yerlerinde, uçağı bekletmek maksadıyla tesis edilen 3 metreyi geçmeyen aralıklarla, taksi yolu merkez hattına dik olarak yerleştirilmiş tek yönlü KIRMIZI renkli ışık sistemidir. Bu şıklar sürekli olarak yanık vaziyettedir. Kule tarafından uçağın geçmesi için söndürülür, geçince tekrar yakılırlar.
supplier Tedarikçi Tedarikçi
stopway durma uzantısı Vazgeçilen bir kalkış halinde uçağın durdurulabileceği uygun bir alan olarak hazırlanmış, mevcut kalkış pistinin sonunda ve yerde bulunan belirli bir dikdörtgen saha.
supervisor Gözetmen Gözetmen