Anasayfa GLOBAL_AYARLAR_TR GLOBAL_KAPAT_TR GLOBAL_YAZDIR_TR GLOBAL_PAYLAS_TR GLOBAL_YAZI_BOYUTU_TR

Dictionary of Aviation Terms

​​

TERİM İNGİLİZCE AÇIKLAMA
mach numarası mach number Hakiki hava süratinin, ses süratine oranı.
manevra sahası manoeuvring area Havaalanının, apronlar hariç olmak üzere, hava araçların kalkışı, inişi ve taksi yapması için kullanılacak bölümü.
mania obstacle a) Uçakların yüzey hareketi için öngörülen bir alanda bulunan; veya b) uçuş halindeki uçakların korunması için öngörülen belirli bir yüzey üzerinde uzanan; veya c) bu tanımlanmış yüzeylerin dışında duran ve hava seyrüseferi için tehlike olarak belirlenmiş tüm sabit (ister geçici olsun isterse daimi) ve hareketli cisimler veya bunların parçaları.
meteoroloji ofisi meteorological office Uluslararası hava seyrüseferi için meteoroloji hizmeti sağlamak üzere kurulmuş ofis.
mevki belirtici radyo cihazı compass locater Aletli iniş sistemi (ILS) için ya da son yaklaşma aşamasında seyrüsefer yardımcı cihazı olarak kullanılan mevki belirleyici.
meydan kontrol tower control İniş- kalkış trafiklerine ve havaalanı civarındaki diğer trafiklere hava trafik kontrol hizmetinin verilmesi ile sorumlu ünite.
meydan kontrol ünitesi aerodrome control unit Uçağın iniş-kalkış safhalarında sorumluluğunu taşıyan hava trafik kontrol ünitesi.
meydan kontrolörü aerodrome controller Havaalanı kontrol hizmeti veren hava trafik kontrolörünü ifade eder.
meydan rakımı aerodrome elevation İniş sahasının (pistin), en yüksek noktasının deniz seviyesinden olan yüksekliğidir.
meydan tanıtma işareti aerodrome identification sign Havaalanının havadan tanınmasına yardımcı olmak üzere havaalanına yerleştirilmiş bir işarettir.
meydan trafik bölgesi aerodrome traffic zone Havaalanı trafiğini korumak için bir havaalanı civarında oluşturulan sınırları belirli hava sahasına denir.
meydan uçuş bilgi ünitesi aerodrome flight information unit Havaalanı trafiğine uçuş bilgi hizmeti sağlamak amacıyla havaalanı içerisine kurulan ünite.
mikro çatlak microcrack Beton üzerinde oluşan gözle görülemeyen çok ince çatlak.
mikser mixer Mekanik karıştırıcı
minumum alma irtifası minumum reception altitude Bir kavşak noktasının tanımlanabileceği en düşük irtifa.
mod S mode S Hava trafik hizmetlerinde kullanılmak üzere geliştirilen, tanımlama ve teşhisin yanı sıra hava-yer mesaj alışverişi de sağlayarak sözlü konuşmaları asgariye indirmeyi amaçlayan bir seyrüsefer sistemi.
müsaade edilen seviyeden sapma cleared flight level deviation Bir uçuşun müsaade edildiği seviye ile muhafaza edilen seviye arasındaki fark. Müsaade edilen seviyeden sapma, uçuşun verilen seviyeye uyumluluğunun bozulması durumlarının belirlenmesi amacıyla kullanılır.
müsaade edilen uçuş seviyesi cleared flight level Bir uçuşun muhafaza ettiği ya da ulaşmaya çalıştığı uçuş seviyesi.
müsaade sınırı Clearance Limit Bir ATC müsaadesinin geçerli olduğu son noktaya denir
magmatik igneous Magmanın yeryüzüne ulaşarak soğuması sonucu oluşan kayaç türü.
maksimum agrega boyutu maximum aggregate size Betonun fiziksel özelliklerine etki edecek miktarda bulunan tane gruplarından en büyük boyutlu olanıdır.
mania ışıkları obstruction light Varolan maniaya pilotun dikkatini çekmek için genellikle kırmızı veya beyaz renkli bir lamba ya da lamba grubunun mania teşkil eden doğal arazi yapılarının ya da nesnelerin en yüksek yerine yerleştirilmiş olduğunu ifade eder. Maniaların da gece ve gündüz için işaretlenmesi gerekir. Yüksekliği 150 m`yi aşan maniada dakikada 40-60 defa çakan BEYAZ renkli, şiddeti yüksek ışıktır. Yüksekliği 45 m`yi aşan maniada dakikada 20-60 defa çakan KIRMIZI renkli, orta şiddetli ışıktır. Yüksekliği 45 m`nin altında maniada daima yanan KIRMIZI renkli, alçak şiddetli ışıktır. Araçların üzerine SARI ya da MAVİ renkli yanıp döner ışıklar tesis edilir.
maniadan arındırılmış bölge obstacle free zone İç yaklaşma yüzeyi, iç geçiş yüzeyi, temkinli iniş yüzeyi, ve şerit sahanın, bu yüzeylerle sınırlanmış bölümü üzerinde, seyrüsefer amacıyla monte edilmiş, kırılabilir hafif kitlelerin dışındaki sabit maniaların ihlal etmediği hava sahasıdır.
merkezi hava sahası bilgi fonksiyonu centralised airspace data function ECAC (Avrupa Sivil Havacılık Konferansı) Devletleri tarafından görevlendirilen ve ulusal hava sahası kullanım planlarında uygun rota bilgisi elde edebilmek için kurulan hava sahası yönetim fonksiyonudur.
merkezi işlem birim yükü central processing unit load Nominal CPU yükü, maksimum giriş/çıkış nominal durumların işlenmesinde verilen işlemcinin CPU yükünün ortalama değeridir.
merkezi radnet görüntüleme ve kontrol sistemi central radnet monitoring and control system Radar ağı görüntülenmesi ve kontrol merkezi.
merkezi yönetim birimi central executive unit CFMU (Merkezi Akış Yönetim Birimi) sorumluluğu üye ülkelerin hava sahasındaki hava trafik akış yönetimi ölçümlerinin yapılması, koordinasyonu ve planlamasıdır.
mevcut hızlanma-durma mesafesi accelerate-stop distance available Mevcut kalkış koşu mesafesi artı, varsa, durma uzantısının uzunluğu.
mevcut yakıt fuel remaining Uçakta bulunan mevcut yakıt miktarı.
meydan kontrol derecesi aerodrome control rating Havaalanı kontrol hizmetinde çalışan hava trafik kontrolörlerinin sahip oldukları derece türünü ifade eder.
meydan kontrol hizmeti aerodrome control service Havaalanı trafiği için sağlanan hava trafik kontrol hizmeti.
meydan kontrol kulesi aerodrome control tower Havaalanı trafiğine hava trafik kontrol hizmeti vermek üzere oluşturulmuş birime denir.
meydan trafik paterni aerodrome traffic circuit Havaalanı görüşü içerisinde hareket eden uçakların izlenmesi için özel olarak belirlenmiş yol.
meydan turu circle to runway Hava trafik kontrolörünce belirtilen havaalanı trafik paterni dahilinde inilecek piste yapılan yaklaşma manevrası.
mikrodalga iniş sistemi microwave landing system (MLS) Mikrodalga spektrumunda çalışan bir hassas aletli yaklaşma sistemi. ILS sistemine göre oldukça gelişmiş özelliklere sahiptir. Pist merkez hattına göre ±40 derece yatay ve süzülüş yolunda 0.1 ve 15 derece arasında dikey kaplama sağlayarak eğrisel yaklaşmaya müsaade eder.
muhtemel dairesel hata probable circular error mikrodalga iniş sistemi
muhtemel kalkış talimatı zamanı expected departure clearance time Bir uçağın kalkış için talimatı alabileceği en uygun zaman.
muhtemel varış zamanı estimated time of arrival (ETA) IFR hava aracı için gidiş meydanında aletli yaklaşma usulünün dizayn edildiği fiks varsa bu fikse varış zamanıdır. Böyle bir fiks ya da seyrüsefer yardımcı cihazı yoksa ya da hava aracı VFR ise meydan üzerinde olacağı tahmin edilen zamandır.
Müdahale Süresi Response Time ARFF (Havaalanı kurtarma ve yangınla mücadele) birimine verilen ilk alarmın alındığı süreyle, olay yerine ilk ulaşan yangın söndürme aracının üzerinde taşıdığı yangın söndürme malzemesine yönelik olarak belirlenen deşarj oranının %50`sini uyguladığı zamana kadar geçen süredir.
mach ayarı tekniği mach number technique Turbojet motorlu uçaklar arasındaki uzunlamasına ayırma minimumlarını muhafaza etmek için uçakların hızlarına müdahale etmeyi sağlayan teknik.
mahalli bekleme noktası local standby point Tehlikenin henüz önemli boyutlara ulaşmadığı hallerde kurtarma ve yangınla mücadele ekiplerinin yangın istasyonu veya yakın çevresinde hazırlıklı olarak beklediği yerlerdir.
melafir melaphyre Koyu renkli porfiritik, feldspat içeren, genellikle karbonifer veya permiyen yaşlı bozuşmuş magmatik kayaç.
Merkezi Akış Yönetim Birimi Central Flow Management Unit Katılımcı ülkelere hava trafik akış yönetimi sağlamak için ICAO Merkezi Hava Trafik Akış Yönetimi Organizasyonu gereğince kurulmuş bir yönetim birimidir. Bu birim Merkezi Yönetim Birimi ve Uçuş Planı Operasyonları Bölümünü içermektedir.
mesafe ölçüm cihazı distance measuring equipment Uçakta ve yerde bulunan cihazlar yardımıyla, uçağın yerdeki istasyona olan uzaklığını mil cinsinden gösteren cihaz.
mesaj formatı message format Mesajı oluşturan yapısal özelliklerin belirlenmesi.
metamorfik metamorphic Önceden mevcut kayaçların, sıcaklık, basınç ve kimyasal olayların etkisi altında metamorfizmaya (başkalaşma olayı) uğraması sonucu oluşan, gelen kayaç türü.
meteorolojik görüş meteorological visibility Rasat parkı merkez olmak üzere, değişik yönlerde ölçülen rüyetin, en düşük görüş değeridir.
mevcut iniş mesafesi landing distance available İnen bir uçağın yer koşusu için mevcut ve elverişli ilan edilen pist uzunluğudur.
mevcut kalkış koşu mesafesi take-off run available Kalkan bir uçağın, yerdeki koşusu için mevcut ve elverişli olarak ilan edilen pist uzunluğudur.
mevcut kalkış mesafesi take-off distance available Mevcutta bir aşma sahası varsa, bunun kalkış için koşu mesafesine eklenmesiyle oluşan mesafedir.
meydan trafiği aerodrome traffic Bir havaalanının manevra sahasındaki tüm trafiklerle, havaalanı civarında uçan hava araçlarının tamamına denir.
meydan uçuş bilgi hizmeti aerodrome flight information service (AFIS) Havaalanı kontrol hizmeti şartlarının günün tamamı veya belirli bir bölümü için doğrulanmadığı havaalanlarında uçuş güvenliğinin sağlanabilmesi için IGA (Uluslararası Genel Havacılık) tarafından hava trafik hizmetleri otoritesinin kararıyla tanımlanan şartlar.
mod S ikincil gözetim radarı mode S secondary surveillance radar (MSSR) Klasik SSR radarlarından farklı olarak uçakların 24 bit`lik ICAO adresleri ile seçici olarak sorgulandığı sistem.
monopulse ikincil gözlem radarı monopulse secondary surveillance radar Tek sinyalle uçağın yerini tespit edebilen SSR.
muhtemel yaklaşma zamanı expected approach time (EAT) IFR bir hava aracının muhtemel bir gecikme/beklemenin ardından, iniş için yaklaşmasını tamamlamak üzere fiksi terk edeceği tahmin edilen zamandır.
mürettebat crew İşletici tarafından uçuş süresinde bir hava aracında görevlendirilen şahıslardır.
meydan referans noktası aerodrome reference point Bir havaalanı için belirlenmiş coğrafi referans noktasıdır. Genellikle pist üzerinde belirlenir.