Anasayfa GLOBAL_AYARLAR_TR GLOBAL_KAPAT_TR GLOBAL_YAZDIR_TR GLOBAL_PAYLAS_TR GLOBAL_YAZI_BOYUTU_TR

Dictionary of Aviation Terms

​​

TERİM İNGİLİZCE AÇIKLAMA
sabit ışık fixed light Sabit bir noktadan bakıldığında sabit şiddette görünen bir ışık
sahipsiz bagaj unclaimed baggage Bir havaalanına gelmiş olup, herhangi bir yolcu tarafından alınmamış veya sahiplenilmemiş bagaj.
sektör sector Bir kontrolör grubu tarafından kontrol edilen, koordinatları belirlenmiş ve tahsis edilmiş bir radyo frekansı bulunan hava sahasıdır. Kontrol sahasının veya uçuş bilgi bölgesinin bir parçasıdır.
sertleşmiş beton hardened concrete Katılaşma olayından sonraki duruma verilen ad.
seyir irtifası cruising altitude Yol seviyesi boyunca muhafaza edilen irtifa.
seyrüsefer navigation Bir uçağın bir noktadan başka bir noktaya seyahati için verilen rehberlik.
SHY-66 ---- 16.06.2005 tarihli ve 25847 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan Hava Aracı Onaylayıcı Personel Yönetmeliğidir.
SHY-66 lisansı ---- SHY 66-01 Hava Aracı Bakım Personeli Lisans Yönetmeliği’ne göre düzenlenmiş olan lisansıdır.
sıhhi işyeri ---- Sivil hava ulaşımına açık havaalanlarında bulunan ve 5.4.2008 tarihli ve 26838 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sivil Hava Ulaşımına Açık Havaalanlarında Yer Alan Gayrisıhhi İşyerleri İçin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliği (SHY-33A) kapsamı dışında kalan işyerleridir.
sınır boundary Sistemleri birbirinden ayırmak için kullanılan sınırlandırma çizgisi.
sınır geçiş sahası cross border area Özel operasyonel ihtiyaçlar için uluslararası sınırlarda oluşturulan geçici ayırma sahasıdır
silt silt Zemin sınıfı silt ve dane büyüklüğü ayrımına göre sınıflandırılmış organik olmayan, taneli savak ve oldukça ince (kilden daha kaba, ancak kumdan daha küçük taneli) bir malzeme. International Society of Soil Science tarafından kabul edilen ayrıma göre siltin dane büyüklüğü çapı 0.02 - 0.002 mm arasında değişir.
slamp (çökme) slump Çökme. Betonun (kıvamının) ölçülebilen oturması.
son yaklaşma final approach Belirlenmiş bir son yaklaşma fix’i ya da belirlenmemiş ise herhangi bir nokta ya da fix’ten başlayan aletle yaklaşma usulünün bir parçası olarak; a) Belirlenmiş ise son kaide dönüşünün (procedure turn), esas dönüşün (base turn) bitiminde ya da racetrack usulünde inbound başa dönüşünde ya da, b) Yaklaşma usulünde belirtilen son yaklaşma başına intercept olunan noktada başlar. Havaalanı civarında; (a) İnişin gerçekleştirileceği ya da (b) Pas geçme yönteminin başlayacağı noktada sona erer.
son yaklaşma bölümü final approach segment Üç boyutlu geometrik bir yolu tanımlayan ve uçakların son yaklaşmada uçuşuna devam etmesi beklenen düz bir hat.
son yaklaşma fiksi final approach fix Yayınlanmış aletli alçalma usulünün başladığı nokta.
son yaklaşma hattı final approach course Aletli yaklaşma yapan bir uçağın pisti karşılamasını sağlayan hat.
son yaklaşma ve kalkış alanı (FATO) final approach and take-off area Havada asılı kalmaya veya inişe yönelik yaklaşma manevrasının son aşamasının üzerinde tamamlandığı ve kalkış manevrasının başlatıldığı belirli bir alan.
sorumlu kaptan pilot --- Şirket tarafından belirlenen ve uçuşun sevk ve idaresinden sorumlu kaptan pilot veya acil durumlarda, kaptan pilotun görev yapamaması durumunda geçici olarak bu görevi üstlenecek pilottur.
sorumlu kaptan pilot kararı --- Şirket tarafından belirlenen kıstaslar dahilinde uçuş görev ve dinlenme sürelerinin uzatılması ve/veya kısaltılması için sorumlu kaptan pilot tarafından alınan karardır.
sabotaj sabotage Herhangi bir eşyanın tahribini, korku salmayı, uluslararası sivil havacılık veya bunlara ait tesislerde gayri kanuni eylemler yapılması sonucunu amaçlayan bir eylem veya bir işin bilerek yapılması.
saha seyrüseferi area navigation (RNAV) Saha seyrüsefer uçma kabiliyetinde olan uçakların kullanması amacıyla oluşturulmuş, uçakların belirlenmiş / istenilen uçuş rotasında istasyon referanslı seyrüsefer yardımcı cihazların kaverajında veya yer istasyonlarından bağımsız, uçakta bulunan saha seyrüsefer sistemine bağlı veya her iki sistemin beraber kullanımı ile tesis edilmiş saha seyrüsefer yolları.
sedde istinat duvarı retaining wall which is close to a river bank Kıyıların erozyondan veya taşkınlardan korunmasını sağlamak amacıyla nehir kenarına yapılan yapılara sedde istinat duvarı denir.
sedimentary sedimentary Dış etmen ve süreçler tarafından yeryüzünün aşındırılması ve meydana gelen çeşitli büyüklükteki unsurların taşınarak çukur sahalarda (göl, deniz ve okyanus tabanları gibi) biriktirilmesi sonucu oluşan kayaç türü.
sertifikalı havaalanı certified aerodrome İşletmecisine bir havaalanı sertifikası verilmiş olan bir havaalanı.
ses haberleşme sistemi voice communication system (VCS) Hava trafik kontrol hizmetinde pilot, kontrolör ve ilgili diğer birimlerin telefon ve telsiz haberleşmesini sağlayan santral sistemi.
seyyar havacılık hizmeti aeronautical mobile service Uçak istasyonu ile havacılık istasyonu veya uçak istasyonları arasında sağlanan radyo haberleşme hizmeti.
seyyar havacılık istasyonu aeronautical mobile station Havacılık istasyonları ile hava aracı istasyonları arasında acil durum pozisyon belirleyici radyo cihazları, önceden belirlenmiş acil durum frekansları ile teçhiz edilmiş arama kurtarma istasyonu olarak görev yapan istasyon.
SHD-T 35 lisansı ---- SHD-T 35’e göre düzenlenmiş her türlü lisanstır.
SHT-21.1 ---- Ulaştırma Bakanlığınca yayımlanan “Uçuşa Elverişlilik Sertifikası Verilme ve/veya Temdit Edilme Kuralları” konulu talimatıdır.
SHY 66?01 ---- 16.5.2007 tarihli ve 26524 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hava Aracı Bakım Personeli Lisans Yönetmeliğidir.
SHY-M ---- 19.08.2004 tarihli ve 25558 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan Ticari Hava Taşıma İşletmeleri Bakım Sistemi Yönetmeliğidir.
sivil havacılık güvenliği civil aviation security Sivil havacılığı yasadışı müdahale eylemine karşı koruma amaçlı tedbirler ve insan ve doğal kaynakların birleşimi.
slot slot Düzenli bir hava trafik akışı sağlanabilmesi için bir havaalanında belirli bir tarihte bir hava aracının hareketi için kullanılabilir ya da programlanmış varış ya da gidiş saati.
sorumlu pilot pilot–in-command Uçuş süresi boyunca, hava aracının emniyet ve operasyonundan sorumlu pilot.
stabilite stability Dayanım.
standart standart Ulusal ve uluslararası sivil havacılık otoriteleri ile yasa koyucular tarafından dokümante edilen, uygulanması Şirket için de mecbur kılınmış olan sistematik kurallar bütünüdür.
standart dönüş oranı standard turn rate Saniyede 3 derecelik dönüştür.
standart işletim prosedürleri standard operating procedures Kontrolörlerin sorumluluklarının koordine edilerek uygulamaların standart hale getirilmesi.
standart sapma standard deviation Ana değer üzerinde meydana gelen hataların dağılımının ölçülmesidir.
SAFA denetçisi SAFA (safety assessment of foreign aircraft) inspector Havaalanlarımıza iniş kalkış yapan yabancı hava araçlarının uluslararası uçuş emniyet standartlarıyla uyumunu kontrol etmek amacıyla uçuş öncesinde veya sonrasında kontrolünü gerçekleştiren, ilgili otorite personeli arasından yetkilendirilmiş teknik denetçi.
SAFA denetleme raporu SAFA ramp inspection report SAFA denetleme raporudur.
SAFA koordinatörü SAFA (safety assessment of foreign aircraft) coordinator İlgili otorite personeli arasından görevlendirilen, yapılan SAFA denetlemelerinin, SAFA veri tabanına girilmesini sağlayan, SAFA veri tabanına girilen bilgilerin doğruluğunu kontrol eden, veri tabanındaki bilgilerin gizliliğini sağlayan, tüm SAFA faaliyetleriyle ilgili olarak EASA ile işbirliği yapan, uçuş emniyet problemleri içeren denetleme raporlarının EASA’ya gönderilmesini sağlayan, ulusal hava araçlarımıza ait SAFA raporlarıyla ilgili diğer ülkelerin SAFA koordinatörleriyle işbirliği yapan, EASA kapsamında gerçekleştirilen SAFA çalışma gruplarında ülkeyi temsil eden kişi.
saha kontrol hizmeti area control service Kontrol sahaları içindeki kontrollü uçuşlar için sağlanan hava trafik kontrol hizmeti.
saha seyrüseferi yolu area navigation route Saha seyrüseferi yapabilme kapasitesinde olan hava araçlarının kullanımı amacıyla düzenlenmiş ATS uçuş yolu.
sahip konumundaki taşıyıcı owning carrier Bir birim yükleme aracı (ULD)’nın sahibi ya da kiralayanı olan taşıyıcı.
SANA denetçisi SANA (safety assessment of national aircraft) inspector Havaalanlarımıza iniş kalkış yapan yerli hava araçlarının uluslararası uçuş emniyet standartlarıyla uyumunu kontrol etmek amacıyla uçuş öncesinde veya sonrasında kontrolünü gerçekleştiren, ilgili otorite personeli arasından yetkilendirilmiş teknik denetçi.
sapma deviation Takip edilen yol güzergahından, meteorolojik koşullar ya da olağanüstü durumlar nedeniyle ayrılma.
segregasyon (ayrışma) segregation Betonu oluşturan malzemenin birbirinden ayrılması ve betonun üniformluğunu yitirmesidir.
seviye level Uçuştaki bir hava aracının dikey konumunu belirtmek üzere genellikle yükseklik, uçuş seviyesi ve irtifa için kullanılan genel bir terimdir.
seyir seviyesi cruising level Bir hava aracının uçuşunun önemli bir bölümünde muhafaza ettiği seviyeye denir.
seyir tırmanışı cruise climb Bir uçağın belirli bir (rate) derece ile yapmış olduğu tırmanma manevrası (tekniği).
standart yer hizmetleri anlaşması standard ground handling agreement Yer hizmetleri kuruluşları ile hava taşıyıcıları arasında veya Havaalanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği`nde (SHY-22) yer alan özel yetkilere dayanılarak hava taşıyıcılarının kendi aralarında yapacakları standart anlaşma.
statik yük taşıyıcı yüzey static load-bearing surface Üzerinde bulunan bir helikopterin kütlesini taşıyabilecek bir yüzey.
strateji strategy Belirlenen hedeflere ulaşabilmek için orta veya uzun vadeli program, plan veya yöntem belirlenmesidir.
su aracı portable water truck Uçaklara kullanım amaçlı temiz su veren araç.
su çimento oranı water cement ratio Taze betonda etkili su içeriğinin, çimento kütlesine oranıdır.
su dedektörü water dedector Yakıt içerisinde bulunan suyu gösteren kimyasal kapsül.
sulu kar slush Ayak burnu veya topuğu ile vurulduğunda dağılacak şekilde suya doymuş kar; özgül ağırlık: 0.5 ile 0.8 arası.
süper yüksek frekans super high frequency 3 ile 30 GHz arasındaki frekans aralığı.
sektorizasyon ---- Trafiğin devri amacıyla önceden belirlenmiş ölçütler esas alınarak hava sahasının yatay ve dikey olarak bölünmesidir.
sektörizasyon sectorisation Bir FIR`ın (uçuş bilgi bölgesi) birkaç sektöre ayrılmasıdır. Bu işlemin amacı bir hava trafik kontrolörünün iş yükünü azaltmaktır.
serbest kılınan sapma eşiği cleared level deviation threshold Serbest kılınan bir seviyeye uyumsuzluğun oluşmaya başladığını tanımlayan izleme kriteri parametresidir.
sertifikalandırma (havacılık güvenliği) ---- Havacılık güvenliği konusundaki yetkili otorite tarafından veya otorite adına, bir kişinin kendisine atanan görevlerini yerine getirmek için gerekli yeterliği, otorite tarafından kabul edilen veya belirlenen seviyede sağladığının resmi değerlendirmesi ve teyididir.
servis paneli service panel Su, lavabo, yer elektrik bağlantıları gibi uçak hizmetlerinin sağlanmasında kullanılan giriş noktası ve kapaklı diğer servis bölmelerini.
sessizlik konisi cone of silence Yüksek açılarda anten performansının limitlerine bağlı olarak radar kapsamında oluşan boşluğa denilmektedir.
seyir, yolculuk cruise Uygun olan seviye ve hızda yol almak.
seyrüsefer yardımcısı navigational aid Yerde veya havada uçuş esnasında uçağa, bir noktadan diğerine kılavuz bilgi/ pozisyon bilgisi sağlayan herhangi bir görsel veya elektronik yardımcıya verilen addır.
SHD-T 35 ---- 09.06.1962 tarihli ve 11124 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Dairesi Uçak Bakım teknisyeni lisans talimatıdır.
SHY-14A ---- 14.5.2002 tarihli ve 24755 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Havaalanı Yapım, İşletim ve Sertifikalandırma Yönetmeliğidir.
SHY-145 ---- 09.07.2004 tarihli ve 25517 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Onaylı Bakım Kuruluşları Yönetmeliğidir.
SHY-147 ---- 30.04.2006 tarihli ve 26154 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan Hava Aracı Bakım Eğitimi Kuruluşları Yönetmeliğidir.
SHY-6A ---- 16.06.1984 tarihli ve 18433 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ticari Hava Taşıma İşletmeleri Yönetmeliğidir.
sıfır mod A zero mode A 0000 ile gösterilen geçersiz mod A.
sıkıştırılmış stabilize dolgu zemin compressed stabilized filling ground Zemin emniyet gerilmesi 0,7- 1,0 kg/cm² olan zeminler.
sınır ara sistemi boundary intermediate system Ara sistem, iki ayrı rota ya da idari kavramlar arasında bilgi iletilebilmesidir.
sivil hava seyrüsefer hizmetleri organizasyonu civil air navigation services organization (CANSO) Birçok hükümet hava seyrüsefer hizmetlerinin sağlanması sorumluluğunu sivil hizmet birimlerinden bağımsız organizasyonlara aktarmaktadır. Bu organizasyonların büyük çoğunluğu direkt devlet kontrolünde olmakla birlikte, bazıları da tamamen özelleştirilmiştir. CANSO bu organizasyonların birleşerek oluşturduğu bir meslek birliğidir.
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Directorate General of Civil Aviation Authority Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, kamu tüzel kişiliğine haiz, özel bütçeli, Ulaştırma Bakanlığına bağlı bir kuruluş olup, sivil havacılık sektöründe kural koyma, denetleme ve yaptırım uygulama görevini yürütmektedir.
Slot Koordinasyon Merkezi Slot Coordination Centre Koordine edilen havalimanları/ havaalanları için slot taleplerini değerlendiren ve tahsis eden, tarifesi düzenlenenler için tarife düzenleme görevini yürüten merkezi.
standart aletli kalkış standard instrument departure (SID) Bir uçağın kalkışını takiben havayoluna kadar izleyeceği standart hava trafik hizmet rotasıdır.
sivil havacılık otoritesi civil aviation authority Herhangi bir uluslararası hava sahası içinde ICAO tarafından sorumlu tahsis edilen ve iç hat sınırları içerisinde havacılık kullanıcılarına hizmet sağlamakla yükümlü organizasyon.
sivil/asker koordinasyonu civil/military coordination Hava seyrüsefer emniyeti, etkinliği ve hava sahasının uyumlu kullanımını sağlamak için gerekli, sivil ve askeri birimler arasındaki iletişim.
standart geliş rotası standard arrival route (STAR) Bir yaklaşma uygulamasında, uçağın havayolundan ayrılıp ilk yaklaşma fiksine gelişini belirleyen hava trafik hizmet rotasıdır.
standart geodetik sistem standard geodetic system Hava seyrüseferi için temel olacak tüm enlem ve boylamların ölçümünün yapıldığı kabul edilmiş yeryüzü ölçüm sistemidir.
sürekli uçuş planı repetitive flight plan (RPL) Sık sık tekrarlanan, düzenli olarak yapılan temel bazı özellikleri benzer olan belirli uçuşlara ait bir uçuş planı.