Vazgeç T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü GLOBAL_DHMI_HEADER_DAIRE_TR MENÜ
T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü

​​​​​​​

Anasayfa

Yolcu Tarama

Yolcu Tarama
Hava meydanı güvenliğinin en önemli unsurlarından biri de yolcu kontrolüdür. Ülkemizde yapılan uygulamaya baktığımızda tüm personeli de yolcu gibi kabul etmek gerekmektedir. Diğer bir ifade ile yolcu kontrolü ifadesi aynı zamanda personeli de kapsamaktadır.

Yolcu kontrolünde dikkat edilecek bir diğer husus, bu deyime uluslararası sözleşmeler çerçevesinde verilen anlamdır. Sözleşmeye göre yolcu kontrolü bir arama işlemi değildir. Uluslararası sözleşmelere göre, uçaklar, uçuş güvenliği, yolcu ve personel için tehlike oluşturan maddelerin, uçaklara ve hava meydanı tesislerine geçişine mani olmaktır. Bu bir tarama işlemidir. Yolcu kontrolünü bir "yolcu tarama" işlemi olarak kabul etmek gerekir. Dolayısı ile bu tarama işleminden hiçbir yolcu muaf tutulmaz. Bu nedenle giriş kontrol noktasında yapılan tarama işlemi Ceza Muhakemeleri Usul Kanunu`nda belirtilen aramayla ilgili bir işlem değildir.

Türkiye`de yolcular terminal giriş ve arındırılmış salon girişlerinde oluşturulan kontrol noktalarında metal detektörlerle taramaya tabi tutulmaktadır. İhtiyaç halinde elle fiziki kontrol yapılmaktadır.

Yolcu Tarama`nın Yasal Dayanağı
Yolcuların taranması ile ilgili hususlar, uluslararası ve milli mevzuatımızda düzenlenmiştir.

Uluslararası Sivil Havacılık Sözleşmesi`nde (ICAO Ek-17); "Her akit devlet uluslararası sivil havacılık faaliyetlerinde kullanılan bir uçağa yasak maddelerin sokulmasını engellemek için, yolcuların ve bagajlarının taraması hususunda yeterli önlemler alınmasını temin edecektir. (ICAO Ek-17 Mad.4.2.1)" hükmü yer almaktadır.

Yolcuların taranması ile ilgili düzenlemeler, Doküman 8973`te ayrıntılı olarak yer almaktadır. Uluslararası Sözleşmeler bölümünde yer alan sözleşmeler incelendiğinde, yolcuların uçağa alınmadan önce taranması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yolcuların taranması ile ilgili Ek-17`de belirtilen kurallara ilave olarak, bu konu milli mevzuatımızda da yer almıştır.

97/9707 sayılı Yönetmeliğin 21. maddesinde " ... Yolcuların, bagajların, yolcu ve beraberindeki eşyaların kontrol ve denetiminden geçirilmesini sağlayacak, silah, patlayıcı madde ve uçak için tehlike arz eden maddelerin havaalanı sınırları içerisine ve uçağa girişini önleyecek, caydıracak, muhtemel saldırıyı uçağa ulaşmadan ortaya çıkaracak tedbirler alınır." hükmü yer almaktadır. Aynı yönetmeliğin 22. maddesinde ise, muayene ve kontrol usullerinden bahsedilmektedir.

Yolcuların taranması, Milli Sivil Havacılık Güvenlik Programı`nın "Güvenlik Kontrolü" bölümünde de ayrıntılı olarak yer almıştır.

Yolcunun Hakları
Yolcu tarama işlemi, kişinin özel haklarını kısmen de olsa çiğnediği için bu kişilerin bazı hakları da bulunmaktadır. Yolcuların taramaya karşı uluslararası mevzuatça tanımlanmış hakları vardır. Bunlar ; 

Kontrolü reddetme.
Kontrolün veya üzerindekilerin aranmasını reddetme.
Kendileri veya üzerindekiler kontrol edilirken, belli bir tehlike yoksa, kontrolü durdurma.

Eğer yolcular taramayı veya eşyalarını kontrole vermeyi kabul etmezlerse kontrol noktasından geçemezler.

Yürürlükte bulunan yasalarımızın güvenlik birimlerine verdiği arama ve diğer yetkiler doğrultusunda işlemden geçmeyi reddeden şahıslar tetkik edilir.​


T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Çağrı Merkezi Uygulamalar
444 24 07
T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
Çağrı Merkezi
444 34 64
DHMİ
Çağrı Merkezi
Uygulamalar
T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü